Koffie-zetverhouding-calculator
Kies een zetmethode, stel bonen of water in en krijg de juiste verhouding plus een maalgraad- en tijd-gids.
Wat is een koffie-zetverhouding?
Een zetverhouding is de verhouding tussen koffiemaling en water in je kop, geschreven als 1:N. Een verhouding van 1:16 betekent 1 gram koffie per 16 gram water — ongeveer 18 g bonen voor een standaard pour-over van 300 ml. De verhouding bepaalt de sterkte: lagere getallen (1:12) maken een zwaardere, intensere kop, terwijl hogere getallen (1:18) een lichtere, delicatere kop opleveren. Verschillende methodes hebben verschillende sweet spots, omdat contacttijd en druk de extractie veranderen. Espresso draait rond 1:2 omdat de puck onder negen bar druk wordt gezet voor 25–30 seconden; cold brew zit op 1:8 omdat het lange, koude weken geleidelijk extraheert. De SCA (Specialty Coffee Association) publiceert een Golden Cup-zone van ruwweg 55 g koffie per liter water — ongeveer 1:18 — die een gebalanceerde extractie geeft voor de meeste bonen. Deze tool start met breed geaccepteerde standaarden voor elke methode, maar elke koffie is anders, dus gebruik de schuif om de sterkte te vinden die je echt lekker vindt.
Hoe gebruik je deze calculator
Kies eerst je zetmethode — de standaardverhouding, maling en zettijd worden geladen. Vul vervolgens óf de bonen, óf het water in dat je wilt gebruiken; het andere veld werkt automatisch mee. Andere sterkte nodig? Sleep de verhoudingsschuif: alles van 1:2 (espresso) tot 1:20 (zeer milde filterkoffie) wordt ondersteund. De maling- en tijdtips zijn startpunten; vertrouw op je smaak en pas de maling fijner aan als de kop zuur en slap smaakt, of grover als hij bitter en hard smaakt.
Hoe de wiskunde werkt
De verhouding beschrijft een eenvoudige lineaire relatie tussen de twee ingrediënten. Vanuit bonen: water = bonen × verhouding; vanuit water: bonen = water / verhouding. Omdat 1 ml water op kamertemperatuur ongeveer 1 g weegt, mag je ml en g als uitwisselbaar behandelen — pro's wegen beide voor extra precisie.
water = bonen × verhouding · bonen = water / verhouding
Zetmethode-cheatsheet
| Methode | Verhouding | Maling | Tijd |
|---|---|---|---|
| Espresso | 1:2 | Fijn | 25-30s |
| V60 (pour over) | 1:16 | Medium-fijn | 2:30-3:30 |
| Chemex | 1:17 | Medium-grof | 4:00-5:00 |
| AeroPress | 1:15 | Medium-fijn | 1:30-2:30 |
| French press | 1:15 | Grof | 4:00 |
| Mokapot | 1:7 | Medium-fijn | 3:00-5:00 |
| Cold brew | 1:8 | Grof | 12-18h |
| Filter / batch brew | 1:16 | Middel | 4:00-6:00 |
Veelgestelde vragen
Moet ik water in grammen of milliliters wegen?
Beide werken, omdat water bij zettemperaturen een dichtheid heeft die heel dicht bij 1 g/ml ligt. Een weegschaal in gram is iets nauwkeuriger (en weegt bovendien beide ingrediënten), maar ml in een maatbeker is prima voor dagelijks gebruik.
Waarom smaakt mijn koffie zuur of bitter, ook al klopt de verhouding?
De verhouding bepaalt de sterkte, maar de extractiekwaliteit wordt aangedreven door maalgrootte, watertemperatuur en zettijd. Zuur en waterig betekent meestal onderextractie — probeer een fijnere maling of langer zetten. Bitter en droog betekent overextractie — gebruik een grovere maling of zet korter.
Wat is het verschil tussen zetverhouding en zetsterkte?
De zetverhouding is je input. Sterkte (TDS) is wat je in de kop meet — en hangt af van zowel de verhouding als hoeveel van de koffie daadwerkelijk oplost. Twee koppen met dezelfde verhouding kunnen heel verschillend smaken als de een onder- of overgeëxtraheerd is.
Kan ik dezelfde bonen gebruiken voor espresso en pour-over?
Ja, maar de ervaring verandert. Lichtere brandingen schitteren in filtermethodes bij 1:16–1:18; donkere brandingen komen goed uit de verf in espresso bij 1:2. Een branding ergens in het midden werkt voor beide, vooral als je de maling en verhouding bijstelt.
Waarom is cold brew zoveel sterker dan andere methodes?
Cold brew wordt meestal als concentraat bij 1:8 gemaakt en daarna in de kop verdund met water, melk of ijs. Drink je het puur op 1:8, dan is het intens — de meeste recepten gaan ervan uit dat je het 1:1 met water aanlengt voor het serveren.
Verandert de verhouding voor cafeïnevrij of andere herkomsten?
Niet echt. De verhouding gaat over sterkte, niet over smaakprofiel. Herkomsten en cafeïnevrije processen beïnvloeden vooral smaak en extractiegedrag, dus je moet de maling of tijd misschien iets aanpassen, maar de verhouding zelf kan hetzelfde blijven.