Regel van drie-calculator
Los elke directe of inverse proportie in seconden op — vul drie waarden in en wij vinden de vierde.
Wat is de regel van drie?
De regel van drie is een klassieke techniek om verhoudingen op te lossen. Hij werkt zodra je drie waarden kent die door een constante verhouding zijn verbonden en je de vierde wilt vinden. Hij komt in twee smaken: recht evenredig, als beide grootheden samen groeien of krimpen (meer bloem, meer koekjes), en omgekeerd evenredig, als de ene groeit terwijl de andere krimpt (meer werknemers, minder tijd). Ondanks de naam gaat het niet om drie getallen — het is een methode die drie bekende waarden gebruikt om er één onbekende mee te vinden.
Hoe gebruik je deze calculator
Kies bovenaan Recht of Omgekeerd en vul daarna A, B en C in. Lees de relatie hardop voor als "A staat tot B als C tot X" — die mentale check vertelt je of de evenredigheid daadwerkelijk recht of omgekeerd is voordat je het antwoord vertrouwt. Het resultaat en de uitgewerkte stappen verschijnen direct. Je hoeft niets te wissen om van modus te wisselen; schakel tussen Recht en Omgekeerd en het antwoord werkt mee.
Wanneer is het direct, wanneer inverse?
Vraag jezelf af: als A verdubbelt, verdubbelt B dan ook? Zo ja, dan is de evenredigheid recht — gebruik het voor recept-schaling, eenheidconversie, prijzen per stuk, afstand bij constante snelheid en percentages. Daalt B juist tot de helft als A verdubbelt, dan is hij omgekeerd — gebruik het voor reistijd bij hogere snelheid, werk verdelen over meer mensen, of druk en volume van een gas. Sommige alledaagse voorbeelden zijn verrassend omgekeerd, dus is het goed even te checken.
Veelvoorkomende voorbeelden
| Voorbeeld | Type |
|---|---|
| Als 4 cups bloem 20 koekjes maken, hoeveel koekjes maken 7 cups? | Recht evenredig |
| Als 1 USD 5,10 BRL waard is, hoeveel reais zijn 250 USD? | Recht evenredig |
| Als een rit 3 uur duurt bij 80 km/u, hoe lang duurt hij bij 120 km/u? | Omgekeerd evenredig |
| Als 6 schilders een muur in 8 dagen klaarhebben, hoe lang doen 12 schilders erover? | Omgekeerd evenredig |
| Als 250 g rundergehakt € 3,50 kost, wat kost 750 g? | Recht evenredig |
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen recht en omgekeerd evenredig?
In een rechte evenredigheid bewegen de twee grootheden samen: als de ene verdubbelt, verdubbelt de andere ook. In een omgekeerde evenredigheid bewegen ze in tegengestelde richtingen: als de ene verdubbelt, halveert de andere. De wiskunde verschilt — recht gebruikt (B×C)/A, omgekeerd (A×B)/C — dus het juiste type kiezen telt.
Kan ik decimalen of negatieve getallen gebruiken?
Decimalen werken in elke locale (gebruik een punt of komma, afhankelijk van je browser). Negatieve getallen worden ook geaccepteerd, al gaan de meeste echte verhoudingen om positieve grootheden. De enige verboden waarde is nul in de noemer — A in directe modus of C in omgekeerde modus — omdat delen door nul geen antwoord heeft.
Wat als ik een samengestelde regel van drie nodig heb (meer dan twee variabelen)?
Deze tool lost de eenvoudige versie op met één onbekende die twee verhoudingen verbindt. Samengestelde problemen — bijvoorbeeld werknemers, uren en dagen samen — koppelen meerdere evenredigheden achter elkaar. Je kunt ze oplossen door de eenvoudige regel van drie stap voor stap toe te passen en steeds één variabele vast te zetten.
Waarom is valutaconversie altijd recht evenredig?
Omdat de wisselkoers op een bepaald moment constant is: het aantal dollars dat je wisselt verdubbelen verdubbelt altijd het aantal reais dat je krijgt. De relatie groeit lineair, en dat is per definitie een rechte evenredigheid.
Waarom is reistijd omgekeerd evenredig met snelheid?
Omdat de afstand gelijk blijft. Ga je twee keer zo snel, dan doe je er half zo lang over; het product van snelheid en tijd is constant. Telkens als het product van twee grootheden vast ligt, is hun verhouding omgekeerd.
Is de regel van drie hetzelfde als kruisproduct?
Ja — voor rechte evenredigheden. Het kruisproduct is de operationele shortcut: schrijf A/B = C/X, vermenigvuldig kruislings en los X op. De regel van drie is het bredere concept, inclusief het omgekeerde geval waar je anders kruislings vermenigvuldigt.